Venus Risen From Black Water

Venus Risen From Black Water is naar The Birth of Venus van Sandro Botticelli, het schilderij dat in de jaren 1480 werd voltooid en nog steeds te zien is in de Uffizi in Florence. De godin behoudt de pose die generaties al van buiten kennen, de kamschelp onder haar voeten, het haar opzijgewaaid door een wind die niet ophoudt, een hand bescheiden over haar borst getrokken. Wat zij prijsgeeft is de kleur, de bleke temperalucht, het goud dat dit tot een van de meest herkenbare beelden maakte die de westerse schilderkunst ooit heeft voortgebracht. Dit is een zelfstandig werk van Tijs Dragtsma, een nieuwe interpretatie in krassen en geen kopie, reproductie of print van het schilderij van Botticelli.

Wat hier overblijft is opgebouwd uit een veld van afzonderlijke markeringen, elk in het oppervlak van het acrylglas gekrast in plaats van erop aangebracht. Haar gezicht en romp vangen het meeste licht en komen samen als één rustig vlak, het zekerste deel van de gehele compositie. De schelp eronder opent als een tweede lichtbron, haar ribben die het oppervlak vangen in lange uitwaaierlijnen, zodat godin en schelp lijken te zijn gemaakt van hetzelfde heldere materiaal. Haar haar, zo beroemd om zijn beweging, leeft voort als slechts een handvol onrustige lijnen die zich in het donker verliezen, en haar handen en voeten zijn net lang genoeg zichtbaar om te lezen voordat zij weer opgaan in het zwart.

Al het andere, de zee die Botticelli turquoise schilderde, de adem van de windgod, de wachtende begeleider met een mantel, wordt volledig losgelaten en bewaard uitsluitend als de vorm van wat er niet is. Het water waaruit Venus hier is geboren wordt een waarachtig zwart, totaal en zonder horizon, zodat zij niet uit schuim lijkt op te rijzen maar uit het duister zelf. Op afstand gezien leest de figuur als één monumentale lichtvorm tegen dat zwart. Van dichtbij valt zij uiteen in het veld van fijne krassen waaruit zij is opgebouwd, en de twee lezingen zijn het nooit helemaal met elkaar eens, wat mede de blik gevangen houdt.

Botticelli schilderde een geboorte. Deze versie vraagt hoe een geboorte eruitziet wanneer de kleur, het zachte decor van de mythe, is weggenomen en alleen het moment overblijft waarop een figuur zich van het donker losmaakt en zichtbaar wordt. Dat is ook, op zijn eigen manier, hoe het werk zelf vorm krijgt, een vorm die wordt gebouwd door wat aan het oppervlak wordt ontnomen in plaats van door wat eraan wordt toegevoegd.

Venus Risen From Black Water behoort tot After the Masters, een reeks binnen Art with Scratch van Tijs Dragtsma waarin beeldmateriaal wordt opgebouwd door gecontroleerde oppervlaktebeschadiging in plaats van pigment of print, en waarin diezelfde beschadiging een manier wordt om te vragen hoeveel van een meesterwerk moet overblijven voordat het oog de rest zelf aanvult.

Het beeld heeft geen licht nodig om te worden gezien. Het is er altijd, in het oppervlak van het acrylglas gekrast. Licht schept het beeld niet. Het verscherpt het, zodat de ribben van de schelp diepte krijgen en het contrast over haar lichaam dieper wordt, en het werk anders leest afhankelijk van waar u staat, zonder de figuur in het centrum ooit te verliezen.

"Een godin opgebouwd uit wat het oppervlak prijsgeeft, niet uit wat erop wordt geplaatst."

Meer over de kunstenaar, het proces en de materialen vindt u op de pagina Over ons.

Voor vragen over dit werk, de beschikbaarheid of verzending kunt u terecht op de contactpagina.