Van Gogh Beneath the Flames

Vincent van Gogh kijkt omhoog, en van hem blijft bijna niets over behalve de wending van zijn gezicht naar het licht. Het jasje, de kraag, het strovlechtwerk van de hoed verdwijnen vrijwel geheel in het zwart, slechts bewaard waar een vuurlijn hen toevallig raakt. Wat dit werk bewaart is het essentiële gebaar: een man die zijn ogen ten hemel heft onder een vuurring. Wat het loslaat is al het fotografische, de huid, de verfstructuur, de illustratie van een gezicht dat we denken te kennen. In de plaats staat een veld van fijne krassen, geduldig en precies, die pas een gelijkenis vormen wanneer het oog een stap terugdoet.

De kaarsen zijn de helderste gebeurtenis in de compositie, een kroon van kleine vlammen bevestigd aan de rand, recht omhoog brandend in het donker. Van daaruit valt het licht neerwaarts over voorhoofd, jukbeen en baard in een verdunnende cascade, zodat het gezicht lijkt verlicht van bovenaf door iets wat de afgebeelde zelf heeft gemaakt en meedraagt. Al het andere, de schouders, de achtergrond, het gewicht van de nacht eromheen, wordt overgegeven aan het zwart. Het beeld leeft geheel in die uitwisseling, een vuurkroon die een gezicht omhooghoudt dat anders verloren zou gaan aan het donker.

Er schuilt een stille ironie in het onderwerp die het materiaal letterlijk maakt. Van Gogh, een schilder die in het leven ten onder ging aan precies de intensiteit die zijn werk deed branden, wordt hier getoond gekroond met vlam in plaats van een penseel vasthoudend, zijn innerlijk vuur zichtbaar gemaakt en gedragen als een aureool. Het portret verklaart dit niet, het plaatst eenvoudigweg het brandende licht bovenaan het beeld en laat het gezicht de rest dragen, gevangen ergens tussen devotie en consumptie.

Geen verf. Geen print. Geen inkt. Het beeld is volledig gevormd door gecontroleerde krassen aangebracht in het oppervlak van het acrylglas, een veld van afzonderlijke merktekens die het licht opvangen en vasthouden zoals de kaarsvlammen het oog opvangen en vasthouden. Het portret is altijd aanwezig in het oppervlak, niet erop aangebracht. Licht creëert het beeld niet, het verscherpt het, en verdiept het contrast tussen de brandende kroon en de man eronder, waardoor het werk anders gelezen kan worden naarmate het licht en de hoek veranderen.

Vanuit de andere kant van de ruimte bezinkt het werk tot iets monumentaals en stils, een gezicht gehouden onder vuur. Dichterbij lost datzelfde gezicht op in de discipline van de merktekens die het hebben opgebouwd, een herinnering dat elk beeld hier wordt gemaakt door weg te nemen in plaats van toe te voegen. Dit werk zet de Art with Scratch-serie van Tijs Dragtsma voort, waarin beelden worden geconstrueerd door gecontroleerde oppervlaktebeschadiging in plaats van pigment of print. Dit werk is uniek.

"Een man gekroond door zijn eigen vuur, op zijn plaats gehouden door wat werd weggenomen in plaats van wat werd toegevoegd."

Meer over de kunstenaar, het proces en de materialen vindt u op de pagina Over ons.

Voor vragen over dit werk, de beschikbaarheid of verzending kunt u terecht op de contactpagina.