Frida Risen From the Dark

Ze kijkt recht vooruit, precies zoals ze deed in verf, onverbroken wenkbrauw en al, een dode kolibrie aan haar keel en een zwarte kat die op haar schouder gehurkt zit als een waarschuwing die niemand ter harte heeft genomen. Frida Risen From the Dark is een eerbetoon aan Frida Kahlo's Zelfportret met doornenketting en kolibrie, en het is een zelfstandig, uniek werk van Tijs Dragtsma, geen kopie, reproductie, print of editie van Kahlo's schilderij, en niet gemaakt, geautoriseerd, onderschreven of gelicenseerd door de kunstenaar, haar nalatenschap of enige stichting die haar naam draagt.

Kahlo droeg die ketting als zowel wond als ornament, een naar buiten gekeerde private mythologie, de kat als symbool voor onheil en de kolibrie, in de Mexicaanse folklore, voor geluk en liefde, zelfs levenloos gevangen in haar ketting. Ze schilderde zichzelf terwijl ze weigerde van een van beide weg te kijken.

Dit antwoord behoudt haar blik en voegt er iets aan toe. Een kleine aap zit nu op haar andere schouder, ontleend aan Kahlo's eigen menagerie en haar eigen doeken, en het hele tafereel is uit puur zwart getrokken in plaats van uit verf, zodat het verhaal wordt gedragen door wat het licht vangt en wat het donker voor zichzelf houdt.

Haar gezicht draagt bijna alles. Een veld van fijne krassen verzamelt zich over het voorhoofd, de gevlochten kroon en de stand van haar mond, totdat ze gemaakt lijkt van licht in plaats van erdoor verlicht, kalm en onverschrokken in het centrum van het donker.

De kat geeft bijna geen van dat licht terug. Hij zit als een bijna volledig silhouet op haar schouder, helemaal uit het zwart gesneden, alleen zijn ogen nog brandend. De aap antwoordt van de andere kant, zijn kleine gezicht bijna even helder gevangen als het hare, terwijl de doornenketting en zijn kolibrie voortleven als de fijnste bleke draden aan haar keel en de brede bladeren achter haar alleen aan de randen hun vorm houden, donkere vormen die haar omlijsten en meer niet.

Geen verf. Geen print. Geen inkt. Het beeld is vastgehouden in het oppervlak van het acrylglas zelf, gevormd door gecontroleerde krassen in plaats van enig pigment, een veld van afzonderlijke merktekens dat altijd aanwezig is, bij daglicht evenzeer als onder een enkele scherende lichtbundel. Licht creëert dit gezicht niet. Het verscherpt het, en het contrast verdiept naarmate het langer de kans krijgt.

Frida Risen From the Dark behoort tot In Tribute, een serie binnen Art with Scratch van Tijs Dragtsma waarin beeldmateriaal wordt opgebouwd door gecontroleerde oppervlaktebeschadiging in plaats van pigment of print, en waarin diezelfde beschadiging een manier wordt om een herinnerd beeld opnieuw oog in oog te ontmoeten, vanuit een stillere hoek, en te ontdekken wat erin nog steeds weigert weg te kijken.

"Ze was altijd gemaakt van wat ze overleefde."

Meer over de kunstenaar, het proces en de materialen vindt u op de pagina Over ons.

Voor vragen over dit werk, de beschikbaarheid of verzending kunt u terecht op de contactpagina.