Endgame Silence

Stilte heeft een vorm. Op dit bord is het een zwarte koning die op zijn zij ligt, alleen, op een oppervlak dat van elk ander stuk dat er ooit toe deed is geveegd. Niets blijft over om te verklaren wat hier is gebeurd. Niets hoeft dat ook.

Endgame Silence is een hedendaags kunstwerk over nasleep, eenzaamheid en het bijzondere soort rust dat alleen aankomt zodra een strijd geen publiek meer vereist.

Eén hard licht valt recht van boven neer, alsof de ruimte zelf de adem inhoudt. Het vindt eerst de gevallen koning, dan de uitgestrekte zwarte leegte van het bord eromheen, een duisternis zonder zichtbare rand. Van de overkant van de galerie oogt het werk als monumentaal, klein van formaat maar totaal van aanwezigheid, en het gebiedt een stilte die veel groter is dan zichzelf. Van dichtbij lost datzelfde silhouet op in een veld van beheerste krassen op acrylglas, teer als stof gevangen in één lichtstraal, en nog altijd onmiskenbaar een koning zelfs op deze afstand.

Geen verf. Geen print. Geen inkt. De koning is in het oppervlak van het acrylglas gekrast, in vol daglicht evenzeer aanwezig als in een verduisterde ruimte. Licht creëert het beeld hier niet. Het verscherpt het, onder een gerichte lichtbron vangen de krassen het licht en houden het vast, het contrast verdiept zich, en de gevallen koning oogt vanuit elke hoek anders zonder ooit zijn vorm of zijn stilte te verliezen.

In schaken komt het eindspel zelden met lawaai. Het komt na het lawaai, zodra stukken één voor één zijn verdwenen en de uitkomst zichzelf stilletjes van tevoren heeft bepaald. Een leeg bord is niet de afwezigheid van een strijd. Het is het bewijs dat de strijd al beslist is, en dat wat er ook nog staat, of ligt, zijn zaak niet langer hoeft te bepleiten.

Endgame Silence behoort tot A Game of Chess, een serie binnen Art with Scratch van Tijs Dragtsma waarin beeldtaal wordt opgebouwd door beheerste oppervlaktebeschadiging in plaats van pigment of print, en waarin diezelfde beschadiging een manier wordt om het eindspel als stilte te laten arriveren, de laatste waarheid die een spel vertelt zodra er niets meer te beslissen valt.

Dit is een werk voor een muur die stilte kan dragen zonder die op te vullen. Het vraagt om een tweede blik, dan een derde, het soort aandacht dat gewoonlijk is voorbehouden aan iets wat werkelijk is gebeurd in plaats van iets wat slechts in scène is gezet. Een visuele taal waarbij beschadiging geen vernietiging is, maar structuur, opgebouwd één beheerste kras tegelijk totdat een koning, en een einde, in beeld komen.

"Sommige overwinningen zijn stil. Sommige nederlagen ook."

Meer over de kunstenaar, het proces en de materialen vindt u op de pagina Over ons.

Voor vragen over dit werk, de beschikbaarheid of verzending kunt u terecht op de contactpagina.